B U S E
B A B A D A G

Buse, yeni nesil Türk dansçılara özel yaz kampları düzenleyerek Istanbul Young Ballet Company ile olan bağını güçlendirmeye devam ediyor. Esneme, bale dersi, repertuvar, puant tekniği, modellik, soğuma ve soru-cevap oturumunu kapsayan üç günlük yoğun bir eğitim.

12 yıl boyunca yalnızca Amerikan sahnelerinde dans eden Buse, Ballet San Antonio'dan Will Robichaud ile birlikte Kadıköy Süreyya Operası Sahnesi'nde İstanbul Genç Bale Topluluğu ile Fındıkkıran Balesi'nde konuk sanatçı olarak sahne almak üzere İstanbul'a dönüyor.

İstanbul Genç Bale Topluluğu'nu ilk kez Instagram'da keşfeden sanatçı, topluluğun Türk balesindeki önemli bir boşluğu doldurduğunu hemen fark etti: Avrupa ve Amerika'da bulunan ancak Türkiye'de eksikliği hissedilen genç topluluk köprüsü. Hürriyet'te yayımlanan röportajının ardından topluluğun direktörü Aleksandra Kaner kendisiyle iletişime geçti ve böylece iş birliği başladı.

"12 yıldır Amerikan sahnelerinde dans ediyorum. Beni sahnede yalnızca annem izleyebildi. En büyük arzum, sadece konuk sanatçı olarak da olsa, kendi memleketimde dans etmek."

"Aylardır bunu sabırsızlıkla bekliyordum. Profesyonel kariyerimde ilk kez kendi ülkemde sahneye çıkıyorum."

Ballet San Antonio'da geçirdiği dört sezonun ardından Babadag, Sanat Yönetmeni Sofiane Sylve tarafından en yüksek sanatsal derece olan prima balerin unvanına terfi ettirildi. Sanatçı, ABD tarihinde bu unvanı kazanan ilk Türk dansçı oldu.

Haber Türkiye'de hızla yankı buldu ve basın bu terfiye geniş yer ayırdı. Türk çocukları için yepyeni bir rol model doğuyordu.

"Bu terfi; yıllar süren sıkı çalışmanın, fedakârlığın ve azmin bir simgesiydi. Amerikan bale tarihinde bu unvana ulaşan ilk Türk balerin olmaktan gurur duyuyorum."

"Türkiye koca bir ülke ve bu onlar için çok büyük bir gelişme. Ülkemdeki herkes beni tanıyor çünkü bunu başaran ilk kişiyim; artık çocuklar memleketten bu kadar uzakta bunu başarabildiğimi görerek büyüyor ve bana benzemek istiyor."

Ballet San Antonio'nun 40. yıl dönümü prodüksiyonunda Şeker Perisi rolünü üstlenen Babadag, kariyerinin dönüm noktalarını Tobin Center sahnesine taşıyor. Haley Henderson Smith ve Easton Smith'in koreografisini üstlendiği bu rol; birbiri ardına gelen en zorlu figürlerle, dokuz dakika boyunca kesintisiz bir performans gerektiriyor.

Her yıl bölgeden 100'ü aşkın çocuk dansçı kadroda dönüşümlü olarak yer alıyor. Ballet San Antonio'nun Send the Kids to the Ballet programı kapsamında, yerel okullardan binlerce öğrenci özel bir sabah gösterisi için Tobin Center'ı dolduruyor; birçoğu canlı bir tiyatro ve bale performansını ilk kez deneyimliyor.

"Bu versiyonda enerjinizi içinizde saklayamazsınız. Risk alıp sahnede her şeyinizi ortaya koymalısınız; 'Bakalım neler olacak' dercesine. Müziğin akışında akrobatik dönüşler ve nefes kesen kaldırışlar gerçekleşiyor."

"Bize hayranlıkla bakıyorlar; biraz çekingen ama büyülenmiş olduklarını, gelecekte bizim rollerimizi canlandırmak istediklerini görebiliyorsunuz. Bu öyle değerli ki kelimelerle anlatamam."

Zenginlikle dolu bir sezon: Brian Enos'un Alice in Wonderland prodüksiyonunda Cheshire Kedisi, Fındıkkıran'da Kar Kraliçesi ve Arap Çifti, Patrik Armand'ın Don Kişot'unda ise Kitri'nin Arkadaşları rollerinde sahne alıyor.

Dans ettiği tüm roller arasında onu en derinden etkileyeni Giselle oldu. Derin bir trajedi barındıran bu ikonik balede, ilk perdedeki ölüm sahnesini yansıtabilmek, onun ancak 'karaktere gerçek bir yaşam vermek' olarak tanımlayabileceği bir adanmışlık gerektiriyordu.

O temmuzda Pointe Magazine, bale kariyerini ve kahve markasını sayfalarına taşıdı; bu, önde gelen uluslararası bir dans yayınında yer aldığı ilk geniş haberdi. Makalede, bir Amerikan topluluğunda dans eden başka bir Türk balerinden haberdar olmadığına da yer verildi.

"Giselle beni diğer tüm eserlerden daha çok etkiledi. Ölüm sahnesi, kariyerimin hem en özel hem de en duygusal süreciydi."

Adını kendi isminden ("öpücük" anlamına gelen buse) ve diğer favori içeceği roze şaraptan alan kendi kahve markası Buse and Rosé'yi kurar. Bu fikir aklına geldiğinde, yaklaşık iki yıldır seyahat, restoranlar ve kahveciler üzerine bir blog yazmaktaydı.

İnternette kapsamlı araştırmalar yapar, YouTube videoları izler, bir mali müşavirle görüşür; Nisan 2022'de şirketini kurduktan sonra altı ayını ambalaj tasarımı ve tedarikçi bulmaya ayırır. Organik çekirdekleri için Kaliforniya'daki Temecula Coffee Roasters'ı tercih eder. Favorileri: Ethiopian Natural ve Guatemala.

"Yıllarca dans etmek bana açık olmayı ve insanlarla iletişim kurmayı öğretti."

"Sahne kariyerimden sonra —ki yakın zamanda bitecek gibi değil— bir gün kendime ait bir kahve dükkânımın olması çok tatlı olurdu."

Sanat yönetmeni Sofiane Sylve: "ABD'ye göç etmesi, düzenli bir iş edinmesi ve bir girişimci olması, bana göre Amerika'nın temsil ettiği ruhla büyük bir benzerlik taşıyor."

Seçme videosundan etkilenen ünlü Fransız balerin ve topluluğun sanat yönetmeni Sofiane Sylve'in davetiyle Ballet San Antonio'ya solist olarak katılır. Topluluktaki ilk çıkışını Fındıkkıran'daki Şeker Perisi rolüyle yapar.

Sylve'in rehberliğinde Fransız tekniğini öğrenir; bu, Balanchine'in keskin ve hızlı dinamiklerinden, her adımın mantık, teknik ve estetiğini bir araya getiren ve adeta bir nefes gibi zarif ve anlamlı kıldığı bir üsluba geçiştir. "Balanchine'in sert ve hızlı yapısından sonra Fransız tekniği nefes almak gibi hissettirdi."

Sylve onun en önemli mentoru hâline gelir. "Sadece dans edişi değil; sahne duruşu, karizması, konuşma tarzı, stil duygusu... Başbalerin olmanın gerçekte ne anlama geldiğini bana o gösterdi."

Aylar süren karantina beklenmedik bir dönüm noktasına dönüşür. Evde tek başına, her gün hep düzeltmek istediği eksikleri üzerine çalışır. Stüdyolar yeniden açıldığında değişim gözle görülür haldedir; sanat yönetmeni ve meslektaşları teknik, fiziksel ve sanatsal olarak ne kadar geliştiğini görünce hayrete düşerler.

"Pandemi bana nadir bir armağan sundu: Eksik hissettiğim her ayrıntıya odaklanacak zaman. Döndüğümüzde herkes aradaki büyük farkı gördü. Kariyerimin bir sonraki bölümünü başlatan da işte bu disiplin oldu."

New York City Ballet'den Victoria Simon ve Diana White rehberliğinde Balanchine tekniğinde ustalaşarak geçen üç sezon; Avrupa yıllarındaki Vaganova eğitiminden bütünüyle farklı bir sistem. Bedeninin uyum sağlaması iki yıl alır. "Her şeyi sıfırdan öğreniyormuşum gibi hissettim."

Serenade, Rubies, Who Cares, Waltz-Fantaisie, Four Temperaments, Raymonda Variations ve Allegro Brillante eserlerine bütünüyle hâkim olur.

Fiziksel olarak en zorlayıcı çalışma: Balanchine'in Serenade'indeki Four Russian Girls solosu; Çaykovski'nin Yaylı Çalgılar Serenadı eşliğinde, sahnede neredeyse hiç ara vermeden geçen kırk dakika. "Her bittiğinde gözlerimden yaşlar süzülüyordu. O müzik hayatımda duyduğum en güzel şey."

İstanbul doğumlu Buse Babadag, baleye tesadüfen başlar; en yakın arkadaşı yalnız gitmek istemediği için hafta sonu derslerine ona eşlik eder. Oysa hayali avukat olmaktır. "Bale aklımın ucundan bile geçmiyordu. İş kadını olacağımı düşünüyordum."

Arkadaşının annesi, Buse'nin annesine İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'ndaki seçmelerde kızına eşlik edip edemeyeceğini sorar; bir aynanın arkasından onları on kişi izlemektedir. Arkadaşı seçilemez ancak Buse kabul edilir ve profesyonel aşama için geri çağrılır.

O sırada 11 yaşındadır ve profesyonel bale için bunun geç bir yaş olduğunun farkındadır. Bir yıllığına denemeyi kabul eder. "O yıla başlar başlamaz, bir ay içinde baleye tutulup kaldım, hayatım bale oldu."

Eğitmeni —kısa süre önce emekli olmuş Polonyalı bale dansçısı Christopher Paluch— kariyerinin ilk yıllarındaki en belirleyici figür ve onun için adeta ikinci bir baba olur. Beş yıl boyunca onun gözetiminde çalışarak Rus ekolünün temellerini daha geniş ve uluslararası bir duyarlılıkla öğrenir. "Ona hayrandım; beni takdir etsin diye sınıftaki en iyi dansçı olmak isterdim. Şu an Polonya'da yaşıyor ve hâlâ görüşüyoruz."